Wizyta dziecka w gabinecie stomatologicznym to temat, który budzi wiele wątpliwości. Zarówno wśród rodziców, jak i profesjonalistów z branży medycznej.
Jakie są prawa i obowiązki lekarza dentysty w trakcie wizyty dziecka w gabinecie?
Zgoda na leczenie stomatologiczne
Zgoda na leczenie stomatologiczne dziecka jest fundamentalnym elementem praw pacjenta w kontekście świadczenia usług medycznych. Wymaga ona szczególnej uwagi, ponieważ osoby małoletnie nie mają pełnej zdolności do czynności prawnych.
Kto może wyrazić zgodę?
Zgodnie z polskim prawem, osoba małoletnia, czyli dziecko poniżej 18. roku życia, nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych.
Oznacza to, że na wszelkie zabiegi stomatologiczne musi wyrazić zgodę przedstawiciel ustawowy. Najczęściej jest to rodzic lub opiekun prawny. Istnieje jednak wyjątek dotyczący małoletnich w wieku 16-18 lat. W przypadku małoletnich w wieku 16-18 lat wymagana jest podwójna zgoda. Tj. obok zgody przedstawiciela ustawowego, konieczna jest uzyskanie pisemnej zgody również samego pacjenta.
Co niezwykle ważne, zgoda na leczenie stomatologiczne powinna być udzielona w formie pisemnej. Forma pisemna zgody na leczenie jest zalecana w celu zabezpieczenia interesów obu stron – zarówno pacjenta, jak i lekarza.
Dokument w którym wyrażana jest zgoda, powinien zawierać informacje na temat m.in. proponowanego zabiegu, jego celu, potencjalnych ryzyk i korzyści, a także alternatywnych metod leczenia.
Prawidłowo wyrażona zgoda na leczenie stanowi dowód na to, że rodzic lub opiekun prawny oraz sam pacjent (jeśli ukończył 16 lat) zostali odpowiednio poinformowani o planowanym leczeniu.
Aby zgoda była prawidłowo wyrażona musi być dobrowolna, bez jakiejkolwiek presji ze strony lekarza czy innych osób. Pacjent i jego przedstawiciel ustawowy mają prawo zadawać pytania i oczekiwać odpowiedzi na nie. Koniecznie jeszcze przed podjęciem decyzji co do rozpoczęcia samego leczenia jak i jego sposobu.
W praktyce istnieją sytuacje, że dziecko musi otrzymać pilną pomoc. Zdarza się, że w danej chwili nie przebywa pod opieką rodziców lub przedstawicieli ustawowych. Zazwyczaj przebywa wtedy jedynie pod opieką opiekuna faktycznego.
Prawidłowe uzyskanie zgody, oparte na pełnej i zrozumiałej informacji oraz dobrowolności, jest kluczowe dla zapewnienia bezpiecznego i skutecznego leczenia.
Opiekun faktyczny
Opiekun faktyczny jest to osoba sprawująca, bez obowiązku ustawowego, stałą opiekę nad pacjentem, który ze względu na wiek, stan zdrowia albo stan psychiczny wymaga takiej opieki.
Zatem, pod nieobecność rodziców dziecko może do lekarza zabrać opiekun faktyczny. Może nim być np. członek rodziny, osoba bliska lub inna osoba sprawująca opiekę.
Co istotne, opiekun faktyczny nie może wyrazić zgody na zabieg o podwyższonym ryzyku. Jeśli zachodzi potrzeba podjęcia takiego leczenia, konieczna jest pisemna zgoda przedstawicieli ustawowych małoletniego pacjenta, a czasem także i samego pacjenta. Zdarza się, że taką zgodę wyraża Sąd.
Prawo do informacji
Jak wspominałam wyżej, lekarz dentysta ma obowiązek udzielić pełnej informacji. O stanie zdrowia dziecka, proponowanym leczeniu, jego przebiegu oraz możliwych powikłaniach.
Informacje te powinny być przekazane w sposób zrozumiały dla rodzica lub opiekuna, a także dostosowane do poziomu percepcji samego dziecka.
Kluczowym dowodem na to, że rodzic lub opiekun prawny oraz sam pacjent (jeśli ukończył 16 lat) zostali odpowiednio poinformowani o planowanym leczeniu i wyrazili na nie świadomą zgodę jest ich pisemna zgoda.
Dokument ten powinien zawierać szereg informacji. Na temat proponowanego zabiegu, jego celu, potencjalnych ryzyk i korzyści, alternatywnych metod leczenia oraz przewidywanego czasu trwania i koszt leczenia.
Prawo do współdecydowania
Wizyta dziecka w gabinecie stomatologicznym wiąże wiele aspektów prawnych. Mają one na celu ochronę praw małoletniego pacjenta oraz zapewnienie bezpiecznego i skutecznego leczenia.
Rodzic lub opiekun prawny ma prawo współdecydować o wyborze metod leczenia po uzyskaniu pełnej informacji od lekarza.
W sytuacjach nagłych, kiedy nie ma możliwości uzyskania zgody przedstawiciela ustawowego, lekarz może podjąć decyzję o koniecznym leczeniu, kierując się dobrem dziecka.
Dziecko, podobnie jak każda osoba, ma prawo do ochrony swojej prywatności.
Lekarz dentysta oraz personel medyczny muszą przestrzegać zasad poufności. Cały personel gabinetu, zobowiązany jest zapewnić, że informacje o stanie zdrowia dziecka/pacjenta nie zostaną udostępnione osobom nieuprawnionym. Dlatego też ważne jest, aby kompleksowo przygotować dokumentację medyczną. Warto także dopilnować, aby pacjent/opiekun w całości uzupełnił przygotowane dokumenty.
Zarówno rodzice, jak i stomatolodzy powinni być świadomi swoich praw i obowiązków oraz najlepszych praktyk. Wszystko po to, aby współpraca przebiegała w atmosferze zaufania i pełnego zrozumienia.
Beata Smolczewska
radca prawny
Zdjęcie: Daniel Frank
***
Nowe obowiązki pracodawców w związku z ustawą Kamilka
Obowiązek wprowadzenia Standardów ochrony małoletnich nie jest jedyną zmianą którą należy dopilnować w związku z ustawą z dnia 15 lutego 2024 r. o zmianie Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz innych ustaw (tzw. ustawa Kamilka).
Ustawa ta zmienia ustawę z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich [Czytaj dalej…]
{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }